توپوگرافي علمي است كه به مطالعۀ ويژگي هاي زمين و ساير سيارات مي پردازد . در يك بررسي كلي توپوگرافي مشخص كنندۀ جزئيات موضعي ، برجستگي هاي عمومي ، رستني ها و ويژگي هاي ساختار بشري است كه بر اساس موضوع تاريخي و فرهنگي نشان داده مي شود .

توپوگرافي با نقش برجسته رابطه اي تنگاتنگ دارد . در روزگار قديم ، توپوگرافي مكاني در اروپا مورد مطالعه قرار مي گرفته . هدف توپوگرافي مشخصا شامل ضبط برجسته گي هاي زمين ، شكل سطح و شناسايي دقيق اشياء و ساختار هاست ؛ كه به عنوان ژئوفومتري شناخته مي شود . كاربرد جديد نقشه برداري شامل تصويرگري گرافيكي زمين به وسيلۀ تكنيكهاي گوناگون مانند تيره سازي برجستگي هاست .

ريشه يابي

اصطلاح توپوگرافي از يونان باستان سرچشمه گرفته است و به عنوان توصيف اجمالي يك مكان تعريف مي شود . در نوشته هاي يوناني اين اصطلاح نوشتن دربارۀ يك مكان يا حتي مكان ها تعريف شده ؛ توصيفي كه در حال حاضر هم به آن پرداخته مي شود . اصطلاح توپوگرافي در انگلستان و اروپا هنوز مورد استفاده قرار مي گيرد .

 در اوايل قرن 19 نقشه برداري نظامي _ نقشه برداري از توپخانه ها _ به همين نام ناميده مي شد . در قرن 20 نقشه برداري به طور عام گسترش يافت . در طول جنگ جهاني اول ايالت متحده به روش توپوگرافي در اداره ارتش نقشه برداري هايي را انجام داد و بانك اطلاعاتي خود را كامل كرد . در سال 1878 اصطلاح توپوگرافي به عنوان يك اصطلاح عمومي (جنرال ) در بيشتر كشورهاي ديگر اتخاذ شد .

در قرن 20 توصيف اصطلاح توپوگرافي گسترده تر شد و به بيان توصيف سطح رويه زمين در ديگر زمينه ها پرداخت .

وسيله ها

وسايل نقشه برداري معن كنندۀ ويژگي هاي منطقه است كه به عرض جغرافيايي ، طول جغرافيايي ، و ارتفاع نيز وابسته است . البته شكل خاص منطقه نيز قابل اهميت است . اين كه از چه وسايلي براي بهره برداري بهتر به منظور رسيدن به مشخصه هاي مورد نظر مهندسان استفاده شود ، به راحت رسيدن به اهداف مهندس كمك مي كند . مطالعه بر روي زمين ونقشه برداري براي اهدافي چون استراتژي نظامي و كاوش زمين شناختي استفاده مي شود .

براي نقشه برداري مكان مورد نظر بايد اطلاعات مفصلي دربارۀ زمين منطقه ،  ويژگي هاي رويه ، احداث و آباد سازي هر پروژه به يك مهندس عمران ارشد داده شود . هر كدام از اين اطلاعات با استفاده از روش هاي گوناگوني به دست مي آيد .

روش هاي نقشه برداري

روش هاي گوناگوني براي نقشه برداري وجود دارد . روش اندازه گيري به مقياس ، اندازۀ منطقه قابل دسترس زير مطالعه وكيفيت نقشه برداري بستگي دارد .

نقشه برداري مستقيم

اين نوع نقشه برداري به مشخص كردن دقيق منطقه مورد نظر با تعيين نقاط ، فاصله ها و زاويه هاي بين مي پردازد . با استفاده از وسايل ترازيابي مانند : ترازياب ، دوربين هاي مخصوص ، گونيا مساحي .

با وجود روش ريموت سنسينگ ، پردازش و گرد همايي اطلاعات سرعت بخشيده و صحت اطلاعات و دادهها را زير كنترل در مي آورد . اين در حالي است كه در روش نقشه برداري مستقيم با ايجاد ساختار و چارچوب ، نقاط را اعم از طبيعي و يا مصنوعي كنترل مي كند .

در مناطق وسيع ، نقشه برداري مستقيم و برنامه هاي باز نمايي ( بيشتر در اروپا و آمريكاي شمالي ) فرم ابتدايي اصلي دادههاي ديجيتالي نما را تأليف مي كنند .

سنجش از دور

ريموت سنسينگ يك اصطلاح عمومي براي جمع آوري اطلاعات خام از اجسامي است كه فاصله شان خيلي دور است .

تصورات هوايي و ماهواره اي

با استفاده از تصاوير فتوگرامتري هوايي و ماهواره اي مي توان به شناسايي جزئيات و ويژگي هاي پوششي روي سطح زمين پرداخت . با وجود رنگها ، مي توان جزئيات و اطلاعات را واضح تر كرد . البته اين امر در مورد مناظري است كه قابل رويت باشد .

فتوگرامتري

فتوگرامتري تكنيك اندازه گيري مختصات نقاط 3 بعدي است . تنها كافي است كه 2 تصوير (يا بيشتر) را با وسايل اندازه گيري گوناگون مورد اندازه گيري قرار دهيم . در اين تكنيك بايد از تصاويري استفاده شود كه نقاط مشترك داشته باشد . سپس بعد از تقاطع پرتوها از نقاط مشترك يك ديد 3 بعدي حاصل مي شود .براي قابل فهم بودن و راحتي كار نقاط كنترل استفاده مي شود . اين نقاط از پيش تعيين شده ، و از نظر اطلاعاتي بسيار قابل ارزش است .

رادار

استفاده از رادارهاي ماهواره اي يكي از بزرگترين تكنيكهاي ايجاد نماي ديجيتالي مدلهاست . اين تكنيك بيشتر براي نقشه برداري سطح اقيانوس ها استفاده مي شود . علمي كه امروزه به آن هيدروگرافي گويند .

فرم هايي از اطلاعات توپوگرافي

زمين با استفاده از مدل هاي رياضي شبكه بندي شده است . بنابراين در مهندسي عمران و يا هر شغل ديگري كه به زمين و زمين شناختي مربوط است نشان دادن بهترين الگو براي تصويرگري سطح زمين بسيار مهم است . در كارهاي نقشه برداري صافي و ناهمواري منطقه براي الگو برداري و تصويرگري قابل اهميت است .

در اجراي نقشه برداري ، اولين نمونه ، ارتفاع در يك منطقه است . سپس براي توليد يك مدل ديجيتالي DLSM مي توان مورد استفاده قرار گيرد . براي مجسم كردن برش زمين تصاوير از راه دور با كمّي كردن مشخصه هاي يك سطح يا بيرون كشيدن رويۀ اجسام مي توان جسم را به نمايش گذاشت .

بازخواست دادههاي نقشه برداري  

اطلاعات نقشه برداري بر طبق دقت نقشه برداري حركت مي كند . نام و فرهنگ اطلاعات از ديگر گونه هاي اطلاعات محلي است . براي مثال حدود بين دو كشور و يا شهر ، از نظر فرهنگي و تاريخي يك نقشه بسيار مهم است .

زماني كه اين هدفها در تهيه و توليد نقشه به طور تفكيك ناپذيري شامل خطا ويا تناقضي شود ؛ در اين صورت وارد مرحلۀ جديدي مي شويم و اطلاعات را با روش هاي گوناگون مورد كنترل و ارزيابي قرار مي دهيم .

باز نمايي نقشه برداري

در نقشه ها مبنا را خط تراز در نظر مي گيرند و اندازه گيري بر سطح افق صورت مي گيرد . اين نوع از نقشه ها تنها منحني تراز را نشان نمي دهند ،  هر جوي آب ، پوشش جنگلي ، مناطق ساختماني يا بناهاي منفرد (بسته به مقياس ) و ديگر ويژگي ها و نقاط جالب و چشمگير را به نمايش مي گذارد .

در نقشه هاي حاضر ، به دليل گستردگي و جامع بودن اطلاعات براي بسياري از كارهاي اشتقاقي نقشه برداري مي توان از نقشه هاي مشابه استفاده كرد . نگاشت نقشه ها نبايد باعث گيج شدن كاربر شود . اخيرا پردازش سطح و ويژگي ساختار باعث توانايي شناخت بهتر نقشه ها شده است .

نما ديجيتالي مدل ها

شكل نوين نقشه برداري كه به نام ديجيتالي موسوم است شامل پيكسل هاي اطلاعاتي است . اين پيكسل ها شامل دادههاي خام هستند ، يعني اطلاعاتي كه هنوز هيچ پردازشي بر روي آن انجام نشده .  اطلاعات در اين نوع نوين از ماهوارههاي جديد (به روش سنجش از دور ) يا رادار ها جمع آوري مي شود .

براي اطلاعات در دسترس ، مي توان يك سيستم اطلاعات جغرافيايي (GIS) تعريف كرد . در اين صورت با توجه به اين سيستم مي توان به راحتي به آناليز، طبقه بندي و شناخت رابطه هاي موجود بين دادهها دست يافت . حتي مي توان دادههاي قديمي را نيز با ديگر دادهها مورد مطالعه قرار داد .

توپوگرافي در ديگر رشته ها

توپوگرافي در ديگر زمينه ها نيز كاربرد دارد . از آن نمونه در علم پزشكي ، مانند نقشه برداري از قرنيۀ چشم كه براي بازنمايي سطح خميدگي قرنيه مورد استفاده قرار مي گيرد ويا نمايش عملكرد مغزي كه يك نوع نقشه برداري است . در علم گياه شناسي نيز به منظور كشف گونه هاي جديد استفاده مي شود .

+ نوشته شده در 85/11/17ساعت 20:21 توسط لیلا شوقی balatarin donbaleh 30link cloob mohand Facebook FriendFeed Twitter !Yahoo Google